Η αποκατάσταση στήθους μπορεί να ξεκινήσει στο ίδιο χειρουργείο με τη μαστεκτομή, είτε η επέμβαση γίνεται για την αντιμετώπιση καρκίνου του μαστού είτε προληπτικά, σε γυναίκες με ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Για πολλές γυναίκες, η εικόνα του σώματος τους μετά τη μαστεκτομή είναι ένα από τα θέματα που θέλουν να συζητήσουν πριν από την επέμβαση.
Όταν η ανακατασκευή του μαστού ξεκινά αμέσως μετά την αφαίρεση του μαστικού ιστού, ονομάζεται «άμεση αποκατάσταση μαστού». Το αν η επιλογή αυτή ταιριάζει σε μια γυναίκα εξαρτάται από τη γενική κατάσταση της υγείας της, τα ανατομικά χαρακτηριστικά των μαστών και το θεραπευτικό της πλάνο. Στη συζήτηση έχει εξίσου θέση το τι επιθυμεί η ίδια και τι περιμένει από την επέμβαση.
Η άμεση αποκατάσταση στήθους μετά τη μαστεκτομή
Η άμεση αποκατάσταση στήθους πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια της ίδιας χειρουργικής επέμβασης με τη μαστεκτομή. Αρχικά, ο χειρουργός αφαιρεί τον μαστικό ιστό σύμφωνα με τις ογκολογικές ή προληπτικές ενδείξεις. Στη συνέχεια, η χειρουργική ομάδα ξεκινά την ανακατασκευή του σχήματος και του όγκου του μαστού με την τεχνική που έχει συζητήσει με την ασθενή πριν από την επέμβαση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να τοποθετηθεί μόνιμο ένθεμα στο ίδιο χειρουργείο. Σε άλλες, η χειρουργική ομάδα τοποθετεί αρχικά έναν διατατήρα ιστών, τον οποίο αντικαθιστά με μόνιμο ένθεμα σε δεύτερη επέμβαση. Μια ακόμη επιλογή είναι η χρήση ιστών από το ίδιο το σώμα της γυναίκας. Η λέξη «άμεση», επομένως, περιγράφει πότε ξεκινά η αποκατάσταση στήθους, ενώ ο αριθμός των επεμβάσεων εξαρτάται από την τεχνική και τις ανάγκες κάθε γυναίκας.
Μπορεί επίσης να σας ενδιαφέρει: Οι καλύτεροι χειρουργοί μαστού στην Ελλάδα – Το Top 5 του Iatromedia
Ποιες γυναίκες μπορούν να επιλέξουν αποκατάσταση στήθους στο ίδιο χειρουργείο;
Η δυνατότητα άμεσης αποκατάστασης εξετάζεται τόσο σε γυναίκες που υποβάλλονται σε μαστεκτομή λόγω καρκίνου όσο και σε όσες επιλέγουν προληπτική μαστεκτομή. Όταν η διερεύνηση ξεκινά από ένα εξόγκωμα στο στήθος, το πρώτο βήμα είναι να διευκρινιστεί η φύση του ευρήματος. Εφόσον διαγνωστεί καρκίνος και υπάρχει ένδειξη για μαστεκτομή, η γυναίκα μπορεί να συζητήσει με τη χειρουργική ομάδα αν η αποκατάσταση στήθους μπορεί να ξεκινήσει στο ίδιο χειρουργείο. Στην περίπτωση προληπτικής μαστεκτομής, όπως σε ορισμένες γυναίκες με παθογόνο μετάλλαξη στο γονίδιο BRCA1 ή BRCA2, η επέμβαση μείωσης του κινδύνου και η ανακατασκευή των μαστών μπορούν να σχεδιαστούν μαζί εξαρχής.
Δείτε επίσης τι έγραψε η Δρ. Ιωάννα Γαλανού για την προληπτική μαστεκτομή και την αποκατάσταση μαστού.
Για να εκτιμήσει αν η άμεση αποκατάσταση είναι κατάλληλη, η χειρουργική ομάδα λαμβάνει υπόψη:
- Τη γενική κατάσταση της υγείας της γυναίκας και τους παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την επούλωση.
- Το μέγεθος, το σχήμα και τα ιδιαίτερα ανατομικά χαρακτηριστικά των μαστών.
- Την κατάσταση και την αιμάτωση του δέρματος που μπορεί να διατηρηθεί κατά τη μαστεκτομή.
- Την πιθανότητα να χρειαστεί ακτινοθεραπεία μετά την επέμβαση.
- Τις επιθυμίες της γυναίκας και το αποτέλεσμα που μπορεί ρεαλιστικά να περιμένει.
Η τελική απόφαση λαμβάνεται από κοινού με την ασθενή, αφού συζητηθούν οι διαθέσιμες επιλογές και τι συνεπάγεται καθεμία για την ίδια.
Αποκατάσταση στήθους με ενθέματα ή με ιστούς από το σώμα της γυναίκας
Η ανακατασκευή του μαστού μπορεί να γίνει με ένθεμα ή με ιστούς από το σώμα της γυναίκας. Οι δύο προσεγγίσεις διαφέρουν ως προς τα στάδια της επέμβασης, την αίσθηση του ανακατασκευασμένου μαστού στην αφή και τον χρόνο ανάρρωσης.
Αποκατάσταση με ενθέματα σιλικόνης
Η χρήση ενθέματος αποτελεί συχνή επιλογή για την ανακατασκευή του σχήματος και του όγκου του μαστού. Όταν η ποιότητα των ιστών και η αιμάτωση του δέρματος το επιτρέπουν, ο χειρουργός μπορεί να τοποθετήσει το μόνιμο ένθεμα αμέσως μετά τη μαστεκτομή. Η τεχνική αυτή είναι γνωστή ως direct-to-implant reconstruction.
Σε άλλες περιπτώσεις, η αποκατάσταση στήθους με ένθεμα γίνεται σε δύο στάδια. Στο πρώτο χειρουργείο τοποθετείται ένας διατατήρας ιστών, ώστε να δημιουργηθεί σταδιακά ο χώρος για το μόνιμο ένθεμα. Η αντικατάσταση του διατατήρα γίνεται σε δεύτερη επέμβαση. Για την επιλογή ανάμεσα στις δύο τεχνικές, η χειρουργική ομάδα αξιολογεί την κατάσταση των ιστών και τον κίνδυνο επιπλοκών.
Αποκατάσταση με αυτόλογους ιστούς
Ο όρος «αυτόλογοι ιστοί» αναφέρεται σε ιστούς που προέρχονται από το ίδιο το σώμα της γυναίκας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η τεχνική DIEP flap, κατά την οποία ο χειρουργός χρησιμοποιεί δέρμα και λιπώδη ιστό από την κοιλιακή χώρα για να αναδημιουργήσει τον μαστό. Με μικροχειρουργική τεχνική συνδέει τα αιμοφόρα αγγεία του ιστού με αγγεία στην περιοχή του θώρακα.
Η αποκατάσταση στήθους με αυτή την τεχνική μπορεί να προσφέρει έναν μαστό μαλακό και φυσικό στην αφή, χωρίς μόνιμο ένθεμα. Πρόκειται για πιο σύνθετη επέμβαση και η ανάρρωση συνήθως διαρκεί περισσότερο σε σύγκριση με πολλές τεχνικές αποκατάστασης με ενθέματα. Στην επιλογή της μεθόδου συνεκτιμώνται η ιατρική καταλληλότητα, οι απαιτήσεις της ανάρρωσης και οι προτιμήσεις της γυναίκας.
Πότε μπορεί να είναι προτιμότερη η αποκατάσταση στήθους σε μεταγενέστερο χρόνο;
Ένας βασικός παράγοντας είναι το αν η γυναίκα θα χρειαστεί ακτινοθεραπεία μετά τη μαστεκτομή. Η ακτινοβολία μπορεί να επηρεάσει την επούλωση και την ποιότητα των ιστών, αυξάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις τον κίνδυνο επιπλοκών ή αλλαγών στο σχήμα και την υφή του ανακατασκευασμένου μαστού.
Η άμεση αποκατάσταση παραμένει εφικτή για ορισμένες γυναίκες που θα υποβληθούν σε ακτινοθεραπεία. Η προοπτική αυτής της θεραπείας επηρεάζει, ωστόσο, τόσο την επιλογή της τεχνικής όσο και τον χρόνο ολοκλήρωσης της ανακατασκευής.
Η αποκατάσταση στήθους σε μεταγενέστερο χρόνο μπορεί επίσης να είναι προτιμότερη όταν προβλήματα υγείας αυξάνουν τον χειρουργικό κίνδυνο ή δυσκολεύουν την επούλωση. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο χρόνος της επέμβασης επιλέγεται με βάση την ασφάλεια και τις θεραπευτικές ανάγκες της ασθενούς.
Η διατήρηση της θηλής κατά τη μαστεκτομή
Η μαστεκτομή με διατήρηση της θηλής μπορεί να συνδυαστεί με άμεση αποκατάσταση στήθους. Με την τεχνική αυτή αφαιρείται ο μαστικός ιστός και διατηρούνται το δέρμα του μαστού, η θηλή και η θηλαία άλως, δηλαδή η περιοχή γύρω από τη θηλή. Έτσι, ο ανακατασκευασμένος μαστός μπορεί να διατηρήσει περισσότερα από τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του.
Όταν υπάρχει διαγνωσμένος καρκίνος, η χειρουργική ομάδα αξιολογεί κατά πόσο είναι ογκολογικά ασφαλές να διατηρηθεί η θηλή. Πριν από την επέμβαση είναι επίσης σημαντικό η γυναίκα να γνωρίζει ότι, ακόμη και όταν διατηρείται η θηλή, η αισθητικότητά της μπορεί να μειωθεί σημαντικά μετά τη μαστεκτομή.
Ο σχεδιασμός της αποκατάστασης πριν από το χειρουργείο
Η συζήτηση για την αποκατάσταση στήθους ξεκινά πριν από τη μαστεκτομή. Στην προεγχειρητική συνάντηση με τη Δρ. Ιωάννα Γαλανού, η ασθενής μπορεί να συζητήσει ποια τεχνική ταιριάζει στην περίπτωσή της, αν είναι εφικτή η διατήρηση της θηλής και αν θα χρειαστεί δεύτερη επέμβαση. Αν προβλέπεται ακτινοθεραπεία, μπορεί επίσης να ρωτήσει πώς επηρεάζει τον χρόνο και τη μέθοδο της αποκατάστασης. Έτσι, έχει τη δυνατότητα να εκφράσει τις προτιμήσεις της γνωρίζοντας τι συνεπάγεται κάθε επιλογή.
Συχνές ερωτήσεις
Ποιος είναι ο καλύτερος χειρουργός μαστού στην Ελλάδα για μαστεκτομή με άμεση αποκατάσταση στήθους;
Η μαστεκτομή με άμεση αποκατάσταση στήθους απαιτεί κοινό σχεδιασμό της αφαίρεσης του μαστικού ιστού και της ανακατασκευής του μαστού. Για μια ασθενή που θέλει να συζητήσει και τα δύο σκέλη της επέμβασης με κορυφαία Χειρουργό Μαστού στην Ελλάδα, η Δρ. Ιωάννα Γαλανού διαθέτει εξειδίκευση τόσο στη χειρουργική ογκολογία του μαστού όσο και στην ογκοπλαστική. Στην προεγχειρητική συνάντηση, η ασθενής μπορεί να μάθει αν είναι εφικτή η διατήρηση της θηλής και αν η ανακατασκευή θα χρειαστεί δεύτερο χειρουργείο.
Μπορώ να κάνω άμεση αποκατάσταση αν χρειαστώ ακτινοθεραπεία;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ναι. Η ακτινοθεραπεία μπορεί να επηρεάσει την επούλωση και την υφή των ιστών του μαστού, γι’ αυτό η πιθανότητα να χρειαστεί λαμβάνεται υπόψη ήδη πριν από τη μαστεκτομή. Η χειρουργική ομάδα συζητά με τη γυναίκα ποια τεχνική είναι κατάλληλη και αν υπάρχει όφελος από την ολοκλήρωση της αποκατάστασης σε δεύτερο χρόνο.
Αν διατηρηθεί η θηλή, θα έχει την ίδια αισθητικότητα μετά τη μαστεκτομή;
Η αισθητικότητα της θηλής μπορεί να μειωθεί σημαντικά μετά τη μαστεκτομή, ακόμη και όταν η εξωτερική της εμφάνιση παραμένει παρόμοια. Για μια γυναίκα που εξετάζει αυτή την επιλογή, έχει σημασία να γνωρίζει πριν από το χειρουργείο τι μπορεί να περιμένει τόσο ως προς την εμφάνιση όσο και ως προς την αίσθηση της θηλής στην αφή.
Μπορεί η αποκατάσταση στήθους να γίνει ταυτόχρονα με την προληπτική μαστεκτομή;
Ναι, όταν το επιτρέπουν η γενική υγεία της γυναίκας, η ανατομία των μαστών και η κατάσταση των ιστών. Η δυνατότητα αυτή συζητείται, μεταξύ άλλων, με γυναίκες που φέρουν παθογόνο μετάλλαξη στο γονίδιο BRCA1 ή BRCA2 και έχουν επιλέξει, έπειτα από εξειδικευμένη αξιολόγηση, να υποβληθούν σε προληπτική μαστεκτομή. Σε αυτή την περίπτωση, η γυναίκα μπορεί να σχεδιάσει εξαρχής με τη χειρουργική ομάδα τόσο την επέμβαση μείωσης του κινδύνου όσο και την ανακατασκευή των μαστών.
Αν ξεκινήσω την αποκατάσταση στήθους μαζί με τη μαστεκτομή, θα χρειαστώ δεύτερο χειρουργείο;
Αυτό εξαρτάται από την τεχνική που θα επιλεγεί. Σε ορισμένες γυναίκες, ο χειρουργός μπορεί να τοποθετήσει το μόνιμο ένθεμα κατά τη μαστεκτομή. Αν τοποθετηθεί αρχικά διατατήρας ιστών, θα χρειαστεί δεύτερη επέμβαση για την αντικατάστασή του με το μόνιμο ένθεμα.