Καθαρισμός δοντιών: Κάθε πότε χρειάζεται;

Ένα λαμπερό, καθαρό χαμόγελο δεν προσφέρει μόνο αυτοπεποίθηση στην καθημερινή επικοινωνία, αλλά προστατεύει από σοβαρές παθήσεις των δοντιών και των ούλων. Παρόλο που το καθημερινό βούρτσισμα και η χρήση οδοντικού νήματος στο σπίτι είναι απολύτως απαραίτητα, δεν επαρκούν από μόνα τους για την πλήρη απομάκρυνση των μικροβίων. 

Σε αυτό το σημείο έρχεται ο επαγγελματικός καθαρισμός δοντιών, μία από τις πιο θεμελιώδεις και σωτήριες πράξεις της προληπτικής οδοντιατρικής. Πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται συχνά: κάθε πότε πρέπει να επισκέπτεται κανείς τον οδοντίατρο για αυτή τη φροντίδα; Η απάντηση εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες, τους οποίους αναλύει διεξοδικά ο παρακάτω οδηγός.

Γιατί δεν αρκεί το βούρτσισμα;

Στο στόμα συγκεντρώνονται φυσιολογικά εκατομμύρια βακτήρια. Μετά από κάθε γεύμα, τα υπολείμματα τροφών ενώνονται με το σάλιο και αυτά τα βακτήρια, σχηματίζοντας μια λεπτή, κολλώδη και σχεδόν αόρατη μεμβράνη πάνω στην επιφάνεια των δοντιών, η οποία ονομάζεται οδοντική πλάκα. Όταν η πλάκα παραμένει στα δόντια για περισσότερες από 24 έως 48 ώρες χωρίς να απομακρυνθεί σχολαστικά, απορροφά μέταλλα από το σάλιο (όπως ασβέστιο και φώσφορο) και σκληραίνει. Αυτή η σκληρή ουσία είναι η γνωστή σε όλους πέτρα (τρυγία).

Μόλις η πέτρα δημιουργηθεί, καμία απλή οδοντόβουρτσα, χειροκίνητη ή ηλεκτρική, και κανένα οδοντικό νήμα δεν μπορεί να την αφαιρέσει. Η πέτρα έχει τραχιά επιφάνεια, γεγονός που ευνοεί την προσκόλληση ακόμη περισσότερων μικροβίων, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο. Μόνο ο επαγγελματικός καθαρισμός δοντιών με ειδικά οδοντιατρικά εργαλεία μπορεί να διασπάσει και να απομακρύνει αποτελεσματικά αυτή τη σκληρή εναπόθεση χωρίς να τραυματίσει το σμάλτο.

Επιπλέον, η συσσώρευση πέτρας κάτω από τη γραμμή των ούλων αποτελεί την κύρια αιτία εμφάνισης ουλίτιδας, η οποία εκδηλώνεται με πρήξιμο, κοκκίνισμα και αιμορραγία κατά το βούρτσισμα. Εάν η ουλίτιδα δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να εξελιχθεί σε περιοδοντίτιδα, μια μη αναστρέψιμη φλεγμονή που καταστρέφει το οστό που στηρίζει τα δόντια. 

Κάθε πότε χρειάζεται ο καθαρισμός δοντιών σε ένα υγιές στόμα;

Για έναν μέσο ενήλικα χωρίς ιστορικό σοβαρών παθήσεων στα ούλα και με καλή καθημερινή στοματική υγιεινή, ο γενικός κανόνας που προτείνουν οι διεθνείς οδοντιατρικοί οργανισμοί είναι ο καθαρισμός δοντιών να πραγματοποιείται κάθε 6 μήνες.

Αν και το διάστημα των έξι μηνών είναι ιδανικό για πολλούς, δεν ισχύει το ίδιο για όλους. Κάθε στόμα είναι μοναδικό και ορισμένες ομάδες ανθρώπων χρειάζονται πιο συχνή παρακολούθηση, συνήθως κάθε 3 έως 4 μήνες.

• Ασθενείς με ιστορικό περιοδοντίτιδας: Όταν υπάρχει απώλεια οστού ή βαθιοί περιοδοντικοί θύλακες, τα βακτήρια αναπτύσσονται εύκολα βαθιά κάτω από τα ούλα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο καθαρισμός δοντιών σε τακτά διαστήματα (κάθε 3 ή 4 μήνες) αποτρέπει την επανεμφάνιση της ενεργού φλεγμονής και σταθεροποιεί τη στήριξη των δοντιών.
• Καπνιστές: Το κάπνισμα μειώνει την αιμάτωση των ούλων, αποκρύπτοντας τα αρχικά συμπτώματα της φλεγμονής (όπως την αιμορραγία) και ευνοεί την ταχεία εναπόθεση πέτρας και σκούρων χρωστικών. Οι καπνιστές διατρέχουν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο περιοδοντικής νόσου.
• Άτομα με σακχαρώδη διαβήτη: Ο διαβήτης επηρεάζει την άμυνα του οργανισμού απέναντι στις λοιμώξεις. Η περιοδοντίτιδα επιδεινώνει τον γλυκαιμικό έλεγχο και αντίστροφα, με αποτέλεσμα ο σχολαστικός καθαρισμός δοντιών να αποτελεί ζωτικό κομμάτι της συνολικής διαχείρισης της νόσου.
• Εγκυμοσύνη: Οι ορμονικές αλλαγές κατά τη διάρκεια της κύησης προκαλούν υπερβολική αντίδραση των ούλων στην οδοντική πλάκα, οδηγώντας συχνά στη λεγόμενη ουλίτιδα της εγκυμοσύνης. Ο ήπιος καθαρισμός δοντιών κατά το δεύτερο τρίμηνο είναι απόλυτα ασφαλής και προστατεύει τόσο τη μέλλουσα μητέρα όσο και το έμβρυο.
• Άτομα με ορθοδοντικούς μηχανισμούς (σιδεράκια): Τα σιδεράκια δημιουργούν πολυάριθμα σημεία όπου παγιδεύονται τροφές, κάνοντας τον καθημερινό καθαρισμό στο σπίτι εξαιρετικά δύσκολο. Ο τακτικός καθαρισμός δοντιών αποτρέπει την εμφάνιση λευκών κηλίδων απασβέστωσης και ουλίτιδας γύρω από τα άγκιστρα.
• Σύνθεση του σάλιου: Ορισμένοι άνθρωποι έχουν εκ φύσεως σάλιο πλούσιο σε ασβέστιο και υψηλότερο pH, γεγονός που προκαλεί ταχύτατη ασβεστοποίηση της πλάκας και δημιουργία πέτρας μέσα σε λίγες μόλις εβδομάδες.

Πώς γίνεται η διαδικασία του επαγγελματικού καθαρισμού;

Πολλοί ασθενείς νιώθουν άγχος πριν από τη συνεδρία, συνήθως λόγω του φόβου για πιθανό πόνο. Στην πραγματικότητα, ο σύγχρονος καθαρισμός δοντιών είναι μια ασφαλής, ανώδυνη και άνετη διαδικασία, η οποία περιλαμβάνει συγκεκριμένα στάδια:

1. Αρχικός έλεγχος: Ο οδοντίατρος εξετάζει τα δόντια και τα ούλα με ειδικό κάτοπτρο για να εντοπίσει σημεία φλεγμονής, εναποθέσεις πέτρας και τυχόν άλλα οδοντικά προβλήματα.
2. Απομάκρυνση πέτρας με υπερήχους: Χρησιμοποιείται ειδική συσκευή υπερήχων με λεπτό ρύγχος. Η συσκευή παράγει μικροσκοπικές δονήσεις υψηλής συχνότητας που αποκολλάνε την πέτρα, ενώ ταυτόχρονα ψεκάζει νερό για να απομακρύνει τα υπολείμματα και να διατηρεί τη θερμοκρασία χαμηλή.
3. Καθαρισμός με εργαλεία χειρός (ξέστρα): Ο γιατρός χρησιμοποιεί λεπτά χειροκίνητα εργαλεία για να καθαρίσει με ακρίβεια τα δυσπρόσιτα σημεία ανάμεσα στα δόντια και ακριβώς κάτω από τα ούλα.
4. Στίλβωση (γυάλισμα): Μετά την αφαίρεση της πέτρας, εφαρμόζεται στα δόντια μια ειδική πάστα με ελαφρώς κοκκώδη υφή, η οποία απλώνεται με περιστρεφόμενο μαλακό βουρτσάκι. Η στίλβωση λειαίνει τις επιφάνειες των δοντιών και αφαιρεί επιφανειακές χρωστικές από καφέ, τσάι ή κάπνισμα, δυσκολεύοντας τα βακτήρια να προσκολληθούν ξανά.
5. Σοδοβολή (όπου κρίνεται αναγκαίο): Πρόκειται για ψεκασμό μείγματος νερού, αέρα και ειδικής λεπτής σκόνης , που απομακρύνει αποτελεσματικά ακόμα και τις πιο επίμονες χρωστικές ανάμεσα στα δόντια.
6. Οδηγίες στοματικής υγιεινής: Η συνεδρία ολοκληρώνεται με εξατομικευμένες συμβουλές για τη σωστή τεχνική βουρτσίσματος και τη χρήση μεσοδόντιων βοηθημάτων στο σπίτι.

Σε άτομα με έντονη ευαισθησία στον λαιμό των δοντιών, ο γιατρός μπορεί να εφαρμόσει τοπικό αναισθητικό τζελ, ώστε η όλη εμπειρία να παραμείνει εντελώς ευχάριστη.

Μύθοι και αλήθειες γύρω από τον καθαρισμό των δοντιών

Υπάρχουν αρκετές παρανοήσεις που συχνά αποτρέπουν τους ασθενείς από το να επισκεφθούν τον οδοντίατρο:

• Ο καθαρισμός δοντιών χαλάει το σμάλτo: Πρόκειται για έναν απόλυτο μύθο. Οι συσκευές υπερήχων και τα οδοντιατρικά εργαλεία έχουν σχεδιαστεί αποκλειστικά για να θρυμματίζουν την πέτρα, χωρίς να ασκούν δύναμη ικανή να χαράξει ή να φθείρει το ανθεκτικό σμάλτο. Αυτό που πραγματικά καταστρέφει το σμάλτο και το οστό είναι τα οξέα και οι τοξίνες των βακτηρίων που μένουν πάνω στα δόντια.
• Μετά τον καθαρισμό τα δόντια κουνιούνται: Όταν υπάρχει παραμελημένη, προχωρημένη περιοδοντίτιδα, ένα μεγάλο στρώμα πέτρας μπορεί να λειτουργεί σαν ένα είδος «γύψου» που συγκρατεί χαλαρά δόντια μεταξύ τους. Όταν αφαιρεθεί αυτή η μολυσματική μάζα, ο ασθενής νιώθει για λίγο τα δόντια πιο ελεύθερα. Η πέτρα όμως ήταν αυτή που κατέστρεψε το οστό από κάτω, και αν δεν αφαιρεθεί, τα δόντια θα χαθούν οριστικά.
• Ο καθαρισμός δημιουργεί μόνιμη ευαισθησία: Μετά τη συνεδρία, μπορεί να υπάρξει μια ήπια, παροδική ευαισθησία στο κρύο ή στο ζεστό για 1 με 2 ημέρες. Αυτό συμβαίνει επειδή οι ρίζες των δοντιών που καλύπτονταν από πέτρα έρχονται ξανά σε επαφή με το στοματικό περιβάλλον. Η ευαισθησία αυτή υποχωρεί ταχύτατα, ειδικά με τη χρήση ειδικής οδοντόκρεμας.

Πώς να διατηρήσετε το αποτέλεσμα για μεγαλύτερο διάστημα

Η επιτυχία της προληπτικής φροντίδας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις συνήθειες που ακολουθεί ο καθένας στο σπίτι. Για να διατηρηθούν τα δόντια υγιή και καθαρά μέχρι το επόμενο ραντεβού:

• Βουρτσίζετε τα δόντια σας τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα, πρωί και βράδυ, για δύο ολόκληρα λεπτά, χρησιμοποιώντας μαλακή οδοντόβουρτσα και φθοριούχο οδοντόκρεμα.
• Χρησιμοποιείτε καθημερινά οδοντικό νήμα ή μεσοδόντια βουρτσάκια. Η οδοντόβουρτσα καθαρίζει μόνο τις τρεις από τις πέντε επιφάνειες του δοντιού. Τα μεσοδόντια διαστήματα καθαρίζονται μόνο με ειδικά βοηθήματα.
• Περιορίστε την κατανάλωση ζαχαρούχων σνακ, όξινων αναψυκτικών και καφέ μεταξύ των γευμάτων.
• Πίνετε άφθονο νερό καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας για να ενισχύεται η φυσική ροή του σάλιου, το οποίο εξουδετερώνει τα οξέα της πλάκας.
• Αλλάζετε την οδοντόβουρτσά σας κάθε 3 μήνες ή νωρίτερα εάν οι τρίχες έχουν αρχίσει να ανοίγουν.

Η σταθερή φροντίδα και η προληπτική παρακολούθηση αποτελούν το μυστικό για μια ζωή γεμάτη υγιή χαμόγελα χωρίς πόνο και έκτακτες ταλαιπωρίες.

Για όσους αναζητούν υπεύθυνη, σύγχρονη και εξατομικευμένη οδοντιατρική φροντίδα, το οδοντιατρείο We Make You Smile, στη Δροσιά Χαλκίδας της Δρ.Μαρίας Φούντα και Δρ.Κωνσταντίνου Παρασκευόπουλου, προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες πρόληψης και θεραπείας. Σε έναν φιλόξενο, σύγχρονο χώρο εξοπλισμένο με τεχνολογία αιχμής, η ομάδα του ιατρείου δίνει έμφαση στην άνεση του ασθενούς και στην ανώδυνη εμπειρία, εξασφαλίζοντας ότι κάθε καθαρισμός δοντιών πραγματοποιείται με τη μέγιστη επιστημονική ακρίβεια για τη διατήρηση ενός υγιούς και όμορφου χαμόγελου.

Δείτε περισσότερα: Τι πρέπει να αποφεύγετε όταν φοράτε Invisalign;